
Vestigingsgids
Welke gemeentelijke bestemmingsplannen zijn relevant voor bedrijven?
Er bestaat geen landelijk bestemmingsplan of omgevingsplan voor uw bedrijf. U moet kijken naar de regels op de plek van uw bedrijfspand of perceel.
In het kort: niet één landelijk plan, maar het plan op uw eigen locatie
Er bestaat geen landelijk bestemmingsplan of omgevingsplan voor uw bedrijf. U moet kijken naar de regels op de plek van uw bedrijfspand of perceel. Sinds 1 januari 2024 vallen bestemmingsplannen onder het omgevingsplan. Dat plan geldt voor het hele grondgebied van de gemeente (gemeente Utrecht).
U zoekt dus niet naar een sectoraal 'bedrijvenplan', maar naar het plan op uw adres. Gemeentelijke plannen bepalen wat er met de ruimte in de gemeente mag gebeuren: waar winkels en bedrijven mogen komen of waar nieuwe woningen mogen worden gebouwd (Atlas Leefomgeving).
Voor bedrijventerreinen zijn het Bestemmingsplan Lage Weide (Utrecht) en het bestemmingsplan Bedrijventerreinen e.o. en snelwegen (Amersfoort) relevant. Voor omzetting van kantoor of horeca naar bedrijf op Lage Weide geldt de Beleidsregel uitbreiding bouwmogelijkheden bedrijven Lage Weide. Voor supermarkt en dagwinkels is het ontwerp TAM-omgevingsplan Jan van Galenstraat-Huizingalaan-Van Ginnekenlaan relevant.
Welk plan op uw locatie geldt — en welke oude plannen nog doorwerken
In het Omgevingsloket vindt u 'Regels op de kaart'. Kies de locatie: zoek een adres of klik op de kaart. Onder 'Documenten op gekozen locatie' staan de gemeentelijke regels voor die plek; daar kunt u ook de regels van de provincie, het waterschap of het Rijk bekijken. Klik op een onderdeel voor de regels, de toelichting en de bijlagen (gemeente Utrecht).
Gemeenten vullen hun omgevingsplan gefaseerd in. In Utrecht is het omgevingsplan deels gevuld: nu staan er milieuregels van het Rijk in.
De gemeente vult het de komende jaren aan met regels uit andere onderdelen, algemene regels voor de hele stad en regels uit gemeentelijke verordeningen, zoals over het kappen van bomen. De regels uit de geldende bestemmingsplannen en besluiten verhuizen in de komende jaren naar dat eerste deel van het omgevingsplan.
Zolang die verhuizing niet is afgerond, staan in de lijst naast het omgevingsplan ook andere regels en besluiten van de gemeente. Controleer voor uw bedrijf dus beide: het deel van het omgevingsplan dat al is ingericht én de nog geldende bestemmingsplannen en besluiten op uw locatie.
Op de kaart Bestemmingsplannen ziet u bestemmingsplannen voor heel Nederland; gemeenteraden stellen deze plannen op. Op Ruimtelijkeplannen.nl vindt u extra informatie over de ontwikkelingen op een locatie. Gebruik daarnaast het Omgevingsloket voor een volledig beeld van de geldende regels.
Het bestemmingsplan Bedrijventerreinen e.o. en snelwegen in Amersfoort is vastgesteld, heeft plantype bestemmingsplan en IMRO-idn NL.IMRO.0307.BP00070-0303. Vindplaats: Omgevingsloket en Ruimtelijkeplannen.nl.
De bestemming die uw bedrijf raakt: bedrijventerrein, kantoor of horeca
Of een plan relevant is, hangt af van de bestemming of functie van het perceel. Daaraan ziet u of uw bedrijfsactiviteit op die plek past.
Op het Utrechtse bedrijventerrein Lage Weide verschilt dit per perceel. De Utrechtse beleidsregel uitbreiding bouwmogelijkheden bedrijven Lage Weide onderscheidt situaties die voor bedrijven bepalend zijn.
Wie op Lage Weide zit of wil zitten, moet niet alleen naar 'Bedrijventerrein' kijken, maar ook naar de huidige functie: een kantoor- of horecabestemming omzetten naar bedrijf is een aparte situatie met eigen criteria.
Per bedrijfssituatie op Lage Weide zijn dit de namen. Bedrijventerrein: Bestemmingsplan Lage Weide; vindplaats Regels op de kaart op de locatie Lage Weide. Kantoor of horeca naar bedrijf: Beleidsregel uitbreiding bouwmogelijkheden bedrijven Lage Weide, Artikel 4; vindplaats lokale wet- en regelgeving. Perceel zonder bouwvlak: dezelfde beleidsregel, Artikel 5.
Voor bedrijventerreinen in Amersfoort is het bestemmingsplan Bedrijventerreinen e.o. en snelwegen relevant. Voor een supermarkt of dagwinkel in het gebied Jan van Galenstraat-Huizingalaan-Van Ginnekenlaan is het ontwerp TAM-omgevingsplan met digitale naam NL.IMRO.0344.BPTAMGALEHUIZIGINN-ON01 relevant.
Belangrijkste plannen per bedrijfsfunctie in Nederland
- Bedrijventerrein (Utrecht)Bestemmingsplan Lage Weide
- Bedrijventerreinen e.o. en snelwegen (Amersfoort)Bestemmingsplan Bedrijventerreinen e.o. en snelwegen
- Supermarkt of dagwinkel (Utrecht)Ontwerp TAM-omgevingsplan Jan van Galenstraat-Huizingalaan-Van Ginnekenlaan
Bouwvlak, uitbreidingsruimte en afwijken met een omgevingsvergunning
Of u kunt bouwen of uitbreiden, hangt af van het bouwvlak, de toegestane oppervlakte (vaak in vierkante meters brutovloeroppervlak) en of het plan een afwijkingsbevoegdheid bevat. Die onderdelen staan in de regels en op de kaart/verbeelding bij uw locatie. Zoek die als eerste op.
Lage Weide laat zien wat er gebeurt als die ruimte opraakt. Het bestemmingsplan Lage Weide had een geclausuleerde afwijkingsbevoegdheid met een beperking op het aantal uit te breiden vierkante meter brutovloeroppervlak; die grens was inmiddels bereikt.
Daarom stelde het college de Beleidsregel uitbreiding bouwmogelijkheden bedrijven Lage Weide vast (geldend vanaf 15 december 2023).
Het college kan van het geldende bestemmingsplan afwijken met een omgevingsvergunning voor een buitenplanse afwijking als bedoeld in artikel 2.12 lid 1, sub a onder 2 en 3 van de Wabo. Het college kan ook een buitenplanse omgevingsplanactiviteit gebruiken op grond van artikel 5.1 lid 1 onder a van de Omgevingswet. De beleidsregel vult die bevoegdheid in.
De criteria zijn per situatie uitgewerkt: extra uitbreidingsruimte op een bouwperceel met bestemming/functie Bedrijventerrein, extra uitbreidingsruimte bij omzetting van Kantoor of Horeca naar Bedrijf, en uitbreidingsruimte op een perceel zonder bouwvlak. De beleidsregel voorziet ook in monitoring van de intensiteiten op de hoofdwegen in de spits van en rondom Lage Weide.
De Beleidsregel uitbreiding bouwmogelijkheden bedrijven Lage Weide noemt in Artikel 3 de criteria voor een bouwperceel met bestemming/functie Bedrijventerrein. Artikel 4 geeft criteria voor omzetting van Kantoor of Horeca naar Bedrijf. Artikel 5 geeft criteria voor een perceel zonder bouwvlak. Vindplaats: lokale wet- en regelgeving.
Plannen en wijzigingen in de omgeving: TAM-omgevingsplannen en ontwerpen
Ook regels die nog niet gelden, kunnen relevant zijn voor een bedrijfslocatie. Een omgevingsplan kan gebiedsgericht worden gewijzigd; zo'n wijziging geldt dan voor een beperkt gebied. Voor nieuwe gebiedsontwikkelingen maken gemeenten TAM-omgevingsplannen. TAM staat voor Tijdelijke Alternatieve Maatregel; zo'n plan lijkt nog op een bestemmingsplan en mag tot 2026 worden gemaakt (gemeente Utrecht).
Een voorbeeld is het ontwerp TAM-omgevingsplan Jan van Galenstraat-Huizingalaan-Van Ginnekenlaan, met digitale naam NL.IMRO.0344.BPTAMGALEHUIZIGINN-ON01.
Die wijziging beoogt een herontwikkeling. Daarbij komen betaalbare huurwoningen bij de woningvoorraad en wordt een supermarkt aan de hoofdwinkelstructuur toegevoegd. Vijf dagwinkels voor de hoofdwinkelstructuur blijven behouden. De openbare ruimte krijgt een kwaliteitsimpuls.
Let op het label 'Ontwerp': dat zijn plannen en regels waar de gemeente nog aan werkt en die nog niet geldig zijn (gemeente Utrecht).
Voor het genoemde ontwerp lagen het ontwerp-besluit en de bijbehorende stukken ter inzage van vrijdag 28 november 2025 tot en met donderdag 8 januari 2026. In die periode kon een zienswijze worden ingediend: digitaal via een formulier met DigiD, per brief aan de gemeenteraad van Utrecht, of via een gesprek na telefonisch contact via 14 030.
De zienswijzeperiode is het moment waarop een bedrijf invloed kan uitoefenen. De reacties worden meegenomen in het definitieve voorstel aan de gemeenteraad, die daarna over vaststelling beslist.
Voor supermarkt- en dagwinkelbedrijven is het ontwerp TAM-omgevingsplan relevant: er wordt een supermarkt aan de hoofdwinkelstructuur toegevoegd en vijf dagwinkels voor de hoofdwinkelstructuur blijven behouden. Vindplaats: Regels op de kaart en officielebekendmakingen.nl.
Zo checkt u het voor uw bedrijfssituatie en een eventuele vergunningaanvraag
Controleer of uw plan past binnen het omgevingsplan of het nog geldende bestemmingsplan op uw locatie. Gebruik het Omgevingsloket voor een volledig beeld van de geldende regels en raadpleeg de gemeente voor vragen over uw locatie. Let op de waarschuwing bij de kaart Bestemmingsplannen: de informatie op die kaart is niet altijd juist of compleet, en de regels voor een plek staan op verschillende websites.
Past uw plan niet in het omgevingsplan? Dat hoeft geen probleem te zijn: u kunt een omgevingsvergunning aanvragen om van het omgevingsplan af te wijken (gemeente Utrecht).
Voor veel vergunningen moet de gemeente binnen 8 weken beslissen; die periode kan met 6 weken worden verlengd. Is uw bouwplan ingewikkeld, dan kan de uitgebreide procedure worden gevolgd en moet de gemeente binnen 26 weken beslissen.
De overheid verwacht dat u met een bouwplan vooraf in gesprek gaat met omwonenden en anderen die iets van het initiatief merken. Hebt u een vergunning gekregen vóór de invoering van de Omgevingswet, dan blijft die geldig en hoeft u niets te doen.
Noteer per bedrijfssituatie de naam en vindplaats: Bestemmingsplan Lage Weide, Beleidsregel uitbreiding bouwmogelijkheden bedrijven Lage Weide, bestemmingsplan Bedrijventerreinen e.o. en snelwegen en het TAM-omgevingsplan Jan van Galenstraat-Huizingalaan-Van Ginnekenlaan. Zo controleert u gericht of uw activiteit past.
Controlelijst: Wat u moet controleren voor uw bedrijfssituatie
- Kijk op de locatie in het OmgevingsloketZoek 'Regels op de kaart' voor uw adres
- Controleer geldende bestemmingsplannenZoek ook oude plannen die nog doorwerken
- Noteer het relevante planBestemmingsplan Lage Weide, Beleidsregel Lage Weide, etc.
- Check of u een omgevingsvergunning nodig heeftAls het plan niet past, kunt u afwijken via vergunning
- Let op zienswijzeperiodes bij ontwerpenVoor TAM-omgevingsplannen kun je tijdens inzageperiode reageren


