Foto bij het artikel Welke samenwerkingsverbanden versterken groeibedrijven in de regio?
Foto van karishea op Pixabay

Samenwerkingen

Welke samenwerkingsverbanden versterken groeibedrijven in de regio?

De Rijksoverheid ondersteunt ondernemers onder meer met financiële regelingen, door samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en onderzoeks- en kennisinstellingen te bevorderen, via netwerken zoals…

Dit is een redactioneel pseudoniem van de publicatie, geen claim van een onafhankelijk geverifieerde persoonlijke identiteit. Oorspronkelijke redactionele vermelding: Redactie Reportages.

Waarom regionale samenwerking groeibedrijven versterkt

De Rijksoverheid ondersteunt ondernemers onder meer met financiële regelingen, door samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en onderzoeks- en kennisinstellingen te bevorderen, via netwerken zoals handelsmissies en het Ondernemersplein, en met een goede aansluiting van onderwijs op de arbeidsmarkt. Het kabinet wil Nederland beter laten presteren in de top 10 van meest concurrerende economieën en meer geld voor onderzoek en ontwikkeling.

In 2025 gaf de overheid daar ruim € 9 miljard aan uit. Het streven is dit te verhogen, zodat 3% van het bruto binnenlands product in 2030 naar onderzoek en ontwikkeling gaat.

Voor ondernemers betekent dit financiële regelingen voor snelle groeiers en doorgroeiende bedrijven, plus voor vernieuwers. Ook bevordert de overheid samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen, en biedt ze netwerktoegang via handelsmissies en het Ondernemersplein.

In Noord-Brabant krijgt dat onder meer vorm in projecten voor talent, groei en innovatie, zoals het Brabant Startup Fonds voor vroegefasefinanciering, VInnovate voor internationale innovatieprojecten van Brabantse mkb'ers, Pact Brabant en Brabants Besten, de inzet op internationale medewerkers, en campussen en innovatiedistricten waar bedrijven, kennisinstellingen en overheden samenwerken aan vernieuwing en economische groei.

In Noord-Brabant investeert de provincie in bedrijven via de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM). BOM levert kennis en risicokapitaal, zodat startups en scale-ups doorgroeien naar de volgende fase.

Triple helix: overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen

De overheid bevordert samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en onderzoeks- en kennisinstellingen. Als voorbeeld noemt de Rijksoverheid ICT-projecten die de digitalisering van de Nederlandse economie en samenleving versnellen. Voor een groeibedrijf biedt dat een route naar R&D-samenwerking en digitalisering, met de overheid als medefinancier of aanjager, niet alleen vergunningverlener.

RVO gebruikt de term triple helix in haar internationale werk. Business Developer Zuid-Afrika Auke Boere en Private Sector Development Coach Hans van Ek werken aan meer samenwerking tussen bedrijfsleven, overheid en kennisinstellingen, waarbij handel, lokale private sectorontwikkeling en werkgelegenheid samengaan. Boere werkte eerder acht jaar in Ethiopië, waarvan twee jaar namens de Netherlands Africa Business Council, en is sinds 2022 bij RVO.

De financiële basis is landelijk: het Rijk financierde in 2025 ruim € 9 miljard aan onderzoek en ontwikkeling en wil dat aandeel laten groeien naar 3% van het bbp in 2030. De Rijksoverheid heeft regelingen voor ondernemers met snelle groei of groeiambitie en voor vernieuwers; meer informatie over innovaties financieren staat op de site van RVO.

In Brabant krijgt triple helix concreet vorm op campussen en in innovatiedistricten. De provincie werkt daar samen met gemeenten, onderwijsinstellingen en bedrijven. BOM ondersteunt bedrijven integraal met Ontwikkelen en Investeren.

Brainport Industries Campus is de internationale campus in het hart van Brainport Eindhoven. Toptechnologie, onderwijs, overheid en hoogwaardige faciliteiten komen daar samen onder één dak.

Campussen en innovatiedistricten als groeiversnellers

In Brabant werken bedrijven, kennisinstellingen en overheden op verschillende plekken samen aan vernieuwing en economische groei. De provincie bundelt deze locaties als campussen en innovatiedistricten. Voor een groeibedrijf betekent dat gedeelde of nabije laboratorium- en testfaciliteiten, pilotruimte en gespecialiseerd personeel, met projectpartners dichtbij in plaats van verspreid over het land.

De Delta Rhine Corridor is een initiatief voor de aanleg van ondergrondse buisleidingen tussen Rotterdam en de Duitse grens bij Venlo, via het industriegebied Moerdijk.

Let bij de campuskeuze op de aanwezige kennisinstelling, beschikbare gedeelde apparatuur en testopstellingen, ruimte voor opschaling van pilot naar productie, en andere bedrijven in dezelfde keten.

De provincie werkt in 2026 aan de doorontwikkeling van zes campussen: Automotive Campus in Helmond, Aviolanda in Woensdrecht, Brainport Industries Campus, TU/e Campus en High Tech Campus in Eindhoven, en Pivot Park in Oss.

Daarnaast ondersteunt ze stedelijke innovatiedistricten: Kenniskwartier en Spoorzone in Tilburg (samen Kennis-as), Innovatiekwartier in ’s-Hertogenbosch, ’t Zoet in Breda en een innovatiedistrict in Fellenoord Eindhoven.

Op de 20 grootste campussen in Nederland zijn in 6,5 jaar 22.000 nieuwe banen bij 3.000 bedrijven ontstaan. Dertien campussen, waarvan drie in Brabant, zijn goed voor 85% van die groei.

Brabant heeft zeven campussen in drie ontwikkelingsfases. Volwassen campussen zijn High Tech Campus Eindhoven, TU/e Campus en Brainport Industries Campus. Groeicampussen zoals Pivot Park in Oss en Automotive Campus in Helmond groeien 15-20% per jaar in bedrijven en banen.

Campussen laten bedrijvigheid en werkgelegenheid drie tot vier keer sneller groeien dan in omliggende gebieden. Ze versterken ecosystemen rond HTSM, Life Sciences & Health en duurzame mobiliteit.

Op campussen en in innovatiedistricten bouwt Brabant fieldlabs en hybride leeromgevingen. Daar komen onderwijs en bedrijfsleven samen, met ruimte voor startups, testfaciliteiten en toegepast onderzoek.

Gate2 in Gilze-Rijen is een campus in ontwikkeling voor aerospace en simulatie. Spoorzone Tilburg richt zich op data en IT.

Belangrijke aspecten bij keuze van een campus of innovatiedistrict

  • Aanwezige kennisinstellingJa/Nee
  • Beschikbare gedeelde apparatuur en testopstellingenJa/Nee
  • Ruimte voor opschaling van pilot naar productieJa/Nee
  • Andere bedrijven in dezelfde keten aanwezigJa/Nee

Ontwikkeling van Brabantse campussen in 2026

  • Doorontwikkeling van zes campussenAutomotive Campus Helmond, Aviolanda Woensdrecht, Brainport Industries Campus, TU/e Campus, High Tech Campus Eindhoven, Pivot Park Oss
  • Ondersteuning stedelijke innovatiedistrictenKennis-as (Tilburg), Innovatiekwartier ’s-Hertogenbosch, ’t Zoet Breda, Fellenoord Eindhoven

Netwerken, panels en pacten: stem en verbinding

Het Brabant Business Panel peilt elk kwartaal de economie in de provincie en de mening van ondernemers over een actueel thema. Een deelnemend groeibedrijf levert input voor economisch beleid en hoort wat er onder vakgenoten speelt.

Pact Brabant is een netwerk voor een sterke en vernieuwende arbeidsmarkt in Brabant.

Het Ondernemersplein is landelijk het overheidsloket voor ondernemers, met diensten van onder meer KVK, Belastingdienst, RDW en Centraal Bureau voor de Statistiek. Voor netwerkstarters of wie snel de juiste instantie zoekt, is dat het beginpunt.

Het Brabant Business Panel, Pact Brabant en Brabants Besten vallen onder het provinciale programma Werken en Ondernemen. Dat bundelt de Brabantse projecten voor talent, groei en innovatie.

Samenwerken aan talent en arbeidsmarkt

De overheid werkt aan betere aansluiting van onderwijs op de arbeidsmarkt, zodat jongeren snel een baan vinden en bedrijven genoeg goed opgeleid personeel hebben. Voor groeibedrijven met vacatures is dat de landelijke basis; de uitvoering gebeurt in de regio.

Brabants Besten adviseert en inspireert mkb-ondernemers over het aantrekken en behouden van talentvolle medewerkers en over ontwikkelingen en veranderingen in hun sector. Dat is bruikbaar voor groeiende bedrijven zonder HR-afdeling.

Internationale medewerkers zijn cruciaal voor de Brabantse economie: ze vullen vacatures in tekortsectoren en brengen kennis en innovatie mee. Voor een groeibedrijf met structurele tekorten hoort werving buiten Nederland daarom bij de personeelsstrategie, naast opleiden en behouden via Pact Brabant en de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt.

Pact Brabant, Brabants Besten en de inzet op internationale medewerkers zijn de Brabantse netwerken voor talent. Het provinciale programma Werken en Ondernemen bundelt ze.

Kapitaal en innovatie: financieringsverbanden voor groei

Het Brabant Startup Fonds ondersteunt innovatieve startups in Noord-Brabant met vroegefasefinanciering. VInnovate is subsidie voor internationale innovatieprojecten van Brabantse mkb'ers. Samen dekken ze de fase zonder bankfinanciering én de start van een innovatietraject met buitenlandse partners.

Landelijk heeft de Rijksoverheid financiële regelingen voor snelgroeiende en doorgroeiende ondernemers en voor vernieuwers; informatie over het financieren van innovaties staat op de site van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. De context is een oplopende publieke R&D-inspanning: ruim € 9 miljard in 2025, met een streven naar 3% van het bbp in 2030.

Bij het combineren van regelingen let een groeibedrijf op stapeling van publieke middelen, op verplichte eigen cofinanciering en op het moment waarop de aanvraag past. Een vroegefaserondje kent andere voorwaarden dan een internationaal innovatieproject met meerdere partners.

De Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) is een regionaal financieringsverband. BOM levert kennis en risicokapitaal, zodat startups en scale-ups doorgroeien naar de volgende fase. De provincie investeert via BOM in bedrijven.

Financiële ondersteuning in 2025 en doelstellingen voor 2030

  • 2025Rijksoverheid uitgaven R&D in — €9 miljard
  • 2030Doel R&D als aandeel van bbp in — 3%

Voordelen en risico’s van het gebruik van publieke financiering

  • VoordelenFasering van financiële leemtes, subsidie voor innovatie, combinatie met internationale partners, steun bij groei
  • Risico’sStapeling van publieke middelen, verplichte eigen cofinanciering, tijdsafhankelijkheid van aanvraagmoment

Internationale handelsmissies en markttoegang

De Rijksoverheid organiseert handelsmissies naar het buitenland om nieuwe markten te openen, met focus op opkomende landen zoals Brazilië en India. Voor een groeibedrijf dat zijn afzet wil verbreden, biedt deelname marktkennis en contacten die individueel moeilijk te organiseren zijn.

RVO combineert handelsbevordering met triple helix-samenwerking. Rond Zuid-Afrika werkt RVO aan samenwerking tussen bedrijfsleven, overheid en kennisinstellingen, waarbij handel, lokale private sectorontwikkeling en werkgelegenheid samengaan. De belangstelling blijkt uit een volle South African Business Day in februari in Apeldoorn. In Zuid-Afrika is een gemengd gezelschap Nederlandse ondernemers actief, van grote bedrijven als Damen Shipyards, Heineken en KLM tot sociale ondernemers zoals OPUS cactus.

De Zuid-Afrikaanse economie is de grootste in Afrika, met een volwassen aandelenbeurs en een relatief rijpe investeringsomgeving. Het land biedt kennis en innovatie, onder meer via de universiteit van Stellenbosch. Het ontbreken van een tijdsverschil met Nederland is volgens RVO een onderschat voordeel, vooral in de dienstensector.

Concreet project is het HortiDemoCentre bij de Stellenbosch Universiteit. In Grootvlei onder Johannesburg, provincie Mpumalanga, wordt via de combitrack 'Toekomstgerichte tuinbouw Zuid-Afrika' het gebied rond een sluitende kolencentrale omgebouwd tot agro-hub.

Voor Brabantse mkb’ers is VInnovate de regionale subsidie voor internationale innovatieprojecten. De landelijke handelsmissies richten zich op opkomende landen zoals Brazilië en India.

Welk samenwerkingsverband past bij jouw groeifase?

Het keuzekader volgt de behoefte die nu knelt. Zoekt een bedrijf vroegefasekapitaal voor een innovatief product, dan is het Brabant Startup Fonds de Brabantse route; voor een innovatieproject met buitenlandse partners is VInnovate de aangewezen subsidie. Voor snelgroeiende en vernieuwende ondernemers die landelijke informatie zoeken over het financieren van innovaties, is de site van RVO een startpunt.

Zit het knelpunt bij personeel, dan bieden Pact Brabant, Brabants Besten en inzet op internationale medewerkers de kortste weg, samen met de landelijke inspanning om onderwijs en arbeidsmarkt beter te laten aansluiten. Voor invloed op economisch beleid of zicht op de regionale conjunctuur is het Brabant Business Panel met zijn kwartaalmeting het aangrijpingspunt.

Voor nieuwe afzetmarkten zijn handelsmissies naar opkomende markten en de internationale triple helix-aanpak van RVO de route. Voor algemene overheidsdiensten en eerste oriëntatie op regels en loketten is het Ondernemersplein met diensten van KVK, Belastingdienst, RDW en CBS het startpunt. Het provinciale programma Werken en Ondernemen van Noord-Brabant bundelt de Brabantse onderdelen op één plek.

Voor huisvesting, testfaciliteiten en ecosysteemtoegang zijn de Brabantse campussen en innovatiedistricten de regionale verbanden. Denk aan Brainport Industries Campus, High Tech Campus Eindhoven, TU/e Campus, Pivot Park, Automotive Campus, Aviolanda, Gate2, Kennis-as en Innovatiekwartier.

Voor risicokapitaal en doorgroei is de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) de regionale partner.

Stappenplan voor groeibedrijven: welk samenwerkingsverband past bij jouw fase?

  1. Vroegefasekapitaal voor innovatief productBrabant Startup Fonds
  2. Innovatieproject met buitenlandse partnersVInnovate
  3. Financieren van innovaties (landelijk)RVO website
  4. Personeelsproblemen of talenttekortenPact Brabant, Brabants Besten, internationale medewerkers
  5. Invloed op economisch beleid of conjunctuurinzichtBrabant Business Panel
  6. Nieuwe afzetmarktenHandelsmissies naar opkomende landen, RVO-triple helix-aanpak
  7. Algemene overheidsdiensten en oriëntatieOndernemersplein (KVK, Belastingdienst, RDW, CBS)
  8. Huisvesting, testfaciliteiten, ecosysteemtoegangCampussen en innovatiedistricten (bijv. Brainport, High Tech Campus, Pivot Park)
  9. Risicokapitaal en doorgroeiBrabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM)

Meer uit Samenwerkingen

Groeibedrijven

Welke openbare signalen wijzen op groei bij een bedrijf?

Een deel van de bedrijfsgroei is van buitenaf te volgen via openbare stukken. Veel bedrijven moeten hun jaarrekening bij KVK deponeren; die bevat informatie over de geldzaken van het bedrijf.