
Groeibedrijven
Hoe gebruikt u vacaturedata om groei per regio te zien?
Kies een regionale indeling die past bij de cijfers waarmee u vacaturedata vergelijkt.
Kies eerst de regionale indeling die u wilt volgen
Kies een regionale indeling die past bij de cijfers waarmee u vacaturedata vergelijkt. In De regionale economie 2025 gebruikt CBS provincies, 40 COROP-gebieden, 43 COROP-subgebieden en 52 COROP-plusgebieden. De COROP-indeling stamt uit 1971 en wordt op sommige plekken aangevuld met fijnere eenheden.
Voor de G4 rekent CBS de hoofdgemeente plus omliggende gemeenten mee. Amsterdam is COROP-gebied Groot-Amsterdam, Rotterdam COROP-subgebied Rijnmond, Den Haag COROP-gebied Agglomeratie ’s-Gravenhage en Utrecht COROP-plusgebied stadsgewest Utrecht.
Kies de eenheid op basis van de vraag. Provincies passen bij brede vergelijkingen met provinciale beleidscijfers; COROP-gebieden geven een fijnmaziger beeld van arbeidsmarktverschillen. COROP-subgebieden, COROP-plusgebieden of de G4-definitie zijn bruikbaar om stedelijke agglomeraties te volgen.
Houd dezelfde indeling en afbakening in de tijd aan: een gemeentelijke herindeling of gewijzigde COROP-afbakening kan anders een trendbreuk lijken. Zet vacaturedata via gemeente of postcode om naar de gekozen regio. Controleer dat elke vacature aan precies één regio wordt toegewezen.
CBS publiceert daarin onder meer regionale cijfers over economische groei, bbp per hoofd van de bevolking, werkgelegenheid en hoe de toegevoegde waarde per bedrijfstak is verdeeld. Die cijfers komen uit de regionale rekeningen. Gebruikt u exact dezelfde regio-indeling, dan kunt u vacaturevolumes naast deze indicatoren leggen zonder dat indelingsverschillen de uitkomst bepalen.
Koppel vacaturedata aan regionale economische indicatoren
Leg vacaturevolumes per regio naast de regionale rekeningen van CBS. Die bevatten economische groei, bbp per hoofd van de bevolking, werkgelegenheid en de toegevoegde waarde per bedrijfstak.
De editie 2025 bevat regionaal bbp, toegevoegde waarde per bedrijfstak, aantallen bedrijven en de perceptie van ondernemers over hun concurrentiepositie en personeelssterkte. De werkgelegenheidscijfers betreffen 2024; de overige gegevens 2025.
Vergelijk bij voorkeur per bedrijfstak en per regio. Stijgen vacatures in een provincie of COROP-gebied in een bedrijfstak waar ook toegevoegde waarde en het aantal bedrijven stijgen, dan is dat een sterker signaal van regionale economische ontwikkeling dan een stijging van het totale vacaturevolume.
Stijgen vacatures wel, maar blijft de toegevoegde waarde gelijk of dalen de bedrijfsaantallen? Dan kan het gaan om vervangingsvraag, krapte of herstructurering. Gebruik dezelfde bedrijfstakindeling in uw vacaturedata en in de CBS-cijfers.
Houd rekening met de publicatievolgorde. De editie 2025 verschijnt in mei in plaats van april; daardoor kunnen meer actuele jaarcijfers worden gepresenteerd.
Voor snelle signalering kunt u vacaturedata eerder gebruiken. Voor duiding van bbp en toegevoegde waarde bent u afhankelijk van de jaarlijkse regionale rekeningen. Maak daarom een vaste vergelijkingsset: provincie of COROP-gebied, bedrijfstak, jaar en indicator.
Vergelijking van vacaturegroei met economische indicatoren per regio
- 2025Vacaturegroei — Gegevens uit Jobdigger en CBS
- 2025Economische groei (bbp per hoofd, ) — CBS - Regionale economie 2025
- 2025Toegevoegde waarde per bedrijfstak — CBS - Regionale rekeningen 2025
- 2025Aantal bedrijven — CBS - Regionale rekeningen 2025
Publicatievolgorde van regionale economische cijfers (2025)
- 2025April — Oude publicatieperiode voor regionale rekeningen
- 2025Mei — Nieuwe publicatieperiode – actueelere jaarcijfers
- 2025Juli — Volledige release van gegevens per bedrijfstak en regio
Waarborg dekking en kwaliteit van vacaturedata
Controleer eerst of de belangrijkste vacaturebronnen nog actief zijn. Jobdigger laat zien welke controles nodig zijn.
Hun spiders struinen sinds 2014 dagelijks vacaturebronnen af, volledig automatisch. Ze richten zich op vacaturepagina’s van jobboards, vacaturesites van bemiddelaars, werken-bij-websites van grote corporates en het mkb, en op Word- en pdf-bestanden.
Valt een grote bron weg of wordt die niet meer geïndexeerd, dan kan het vacaturevolume in een regio dalen zonder dat de vraag afneemt.
Let op onverwachte uitschieters in het vacaturevolume. Stijgt of daalt het aantal vacatures ergens ineens extreem hard, dan is dat volgens Jobdigger vaak een kort onderzoek waard. Ga na of een nieuwe bron is toegevoegd, of een bron is gestopt, of dat er dubbele tellingen zijn. Jobdigger noemt daarnaast terugkerende patronen in gebruikersfeedback als signaal om grotere ontwikkelingen door te voeren.
Test de herkenning van opleidingsniveau, salaris en bedrijf. Jobdigger noemt dit expliciet als aandachtspunten bij datakwaliteit. Voor regionale analyses is dat van belang: een verkeerd toegewezen opleidingsniveau of bedrijfstak verschuift de uitkomst per regio.
Controleer ook of dezelfde vacature niet via meerdere bronnen meetelt. Onderzoek naar de ICT-arbeidsmarkt met topsectoren (2020) ging na of vacatures daadwerkelijk een betrouwbare bron kunnen zijn voor arbeidsmarktanalyses. Betrouwbaarheid is dus iets om te onderbouwen, niet om aan te nemen.
Leg de kwaliteitscontroles vast in een vaste routine: bronnenlijst, volumemonitor, feedbacklog en een steekproef op opleidingsniveau, salaris en bedrijf. Jobdigger is ISO 9001-gecertificeerd voor kwaliteitsmanagement en ISO/IEC 27001 voor informatiebeveiliging. Voor uw eigen regionale conclusies betekent dit dat u de herkomst en bewerking van vacaturedata moet kunnen uitleggen. Alleen dan kunt u een regionale verschuiving onderscheiden van ruis.
Analyseer verschuivingen per bedrijfstak en regio
Analyseer vacatures per bedrijfstak en per regio, niet alleen het totaal. CBS biedt in die editie cijfers over de toegevoegde waarde naar bedrijfstak, en in hoofdstuk 3 de regionale ontwikkeling van bedrijfstakken: aantallen bedrijven en de perceptie van ondernemers over hun concurrentiepositie en personeelssterkte. Gebruik die cijfers als contrast voor uw vacaturepatronen.
Let op: hoofdstuk 3 kijkt alleen naar verschillen tussen provincies. Voor COROP-gebieden moet u terugvallen op de regionale rekeningen of andere regionale bronnen.
Maak een matrix met regio’s (provincies of COROP-gebieden) en bedrijfstakken. Zet daarin vacaturegroei naast de ontwikkeling van de toegevoegde waarde en het aantal bedrijven. Een bedrijfstak die in een regio zowel meer vacatures als meer toegevoegde waarde en meer bedrijven laat zien, wijst op uitbreiding.
Een bedrijfstak met meer vacatures maar minder toegevoegde waarde of minder bedrijven vraagt om extra duiding: vervanging, krapte of een tijdelijke piek. Vergelijk dezelfde bedrijfstak in meerdere regio’s om te zien of het om een regionale verschuiving gaat of om een landelijke trend.
Gebruik fijnere indelingen alleen als de data dat toelaten. COROP-subgebieden (43) en COROP-plusgebieden (52) geven meer detail dan de 40 COROP-gebieden, maar in kleine regio’s worden vacatureaantallen snel zo klein dat één vacature een groot percentage-effect geeft. Werk dan met aantallen in plaats van percentages, of aggregeer naar provincie. Zo voorkomt u dat een toevallige uitschieter als sectorshift wordt gelezen.
Vertaal vacaturepatronen naar spanning op de arbeidsmarkt
Combineer vacaturedata met de arbeidsmarktcijfers per regio. CBS publiceert in dat rapport werkgelegenheid, werkloosheid en de spanning op de arbeidsmarkt per provincie, en arbeidsparticipatie per gemeente. De werkgelegenheidscijfers betreffen 2024, de overige gegevens 2025.
Gebruik deze reeksen om vacaturegroei te plaatsen. Groeiende vacatures bij dalende werkloosheid en stijgende werkgelegenheid wijzen op bredere vraag en toenemende krapte. Groeiende vacatures bij stijgende werkloosheid kunnen wijzen op mismatch tussen vraag en aanbod. Dalende vacatures bij stijgende werkloosheid wijzen op afnemende vraag.
Bereken per regio een verhouding tussen vacatures en werkloosheid, of volg de vacaturegroei naast de werkgelegenheidsgroei. Stijgen vacatures sneller dan de werkgelegenheid, dan neemt de spanning toe. Stijgt in dezelfde periode de arbeidsparticipatie, dan kan een deel van de vacatures worden vervuld door nieuwe toetreders; de krapte loopt dan minder snel op. Cijfers per gemeente laten verschillen binnen provincies zien, bijvoorbeeld tussen stedelijke en landelijke gemeenten.
Vergelijk uw eigen vacaturespanning-indicator met de spanning die CBS al publiceert. Wijkt uw beeld af, controleer dan of u dezelfde regio-indeling, periode en definitie van vacature gebruikt. CBS gebruikt in hoofdstuk 4 de provincies voor werkgelegenheid, werkloosheid en spanning, en gemeenten voor arbeidsparticipatie. Kiest u diezelfde eenheden, dan kunt u uw vacaturedata naast de officiële reeksen leggen zonder definitieverschillen.
Duid regionale groei in context: padafhankelijk en niet uniform
Plaats gevonden vacaturepatronen tegen de regionale context. Volgens de PBL-studie ‘Stedelijke regio’s als motoren van economische groei’ (Raspe et al., 2017) is economische groei padafhankelijk. Historische structuren en eerdere gebeurtenissen bepalen de loop van latere ontwikkelingen. Er is geen uniform pad naar economisch succes.
Een vacaturestijging in een regio kan voortkomen uit een bestaande industriële structuur, een nieuwe investering of een beleidswijziging. Zonder die context is een vacaturecijfer moeilijk te duiden.
De PBL-studie laat zien dat overheden in economisch succesvolle regio’s actief investeren en groei faciliteren. Dat beleid richt zich op factoren voor groei en innovatie, menselijk kapitaal, woon- en leefomgeving en infrastructuur. Regionale overheden sluiten daarvoor allianties tussen publieke en private partijen en met Rijk en provincies.
Voorbeelden uit de casestudies zijn Brainport Eindhoven, dat zich opnieuw uitvond, en München, dat clusters in een innovatiesysteem inbedde. Ziet u vacaturegroei in een regio, onderzoek dan of die samenhangt met zulke ecosystemen en beleidskeuzes.
Blijf voorzichtig met de conclusie. Vacaturedata is een arbeidsmarktsignaal, geen direct bewijs van omzet- of bbp-groei. Een vacature kan worden vervuld, blijven openstaan of worden ingetrokken. Geen van die uitkomsten volgt automatisch uit het vacaturevolume.
Rabobank stelt in zijn regioprognoses voor 2026 dat regionale economieën en regionale omstandigheden sterk verschillen. De bank wijst op een samenhangend ecosysteem voor groei. Het ESB-artikel ‘Regionaal-economische verschillen fors toegenomen’ meldt dat de regionale verschillen fors zijn toegenomen.
Gebruik vacaturedata daarom als één signaal naast regionale rekeningen, bedrijfsstatistieken en arbeidsmarktcijfers. Benoem per regio het eigen groeipad.
Voordelen en beperkingen van vacaturedata voor regionale groei-analyse
- VoordelenSnelle signalering van arbeidsmarktspanning; real-time analyse mogelijk via automatische spiders (Jobdigger); bruikbaar voor sectorale trends.
- BeperkingenGeen direct bewijs van bbp- of omzetgroei; risico op dubbele tellingen of bronverlies; kan worden beïnvloed door herstructurering of vervanging.


