
Groeibedrijven
Groeibedrijven in de regio herkennen: indicatoren en bronnen
Liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit uit jaarrekeningen zeggen veel over de financiële gezondheid van een onderneming en helpen groeibedrijven te herkennen.
Financiële kengetallen als indicatoren voor groeibedrijven
Liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit uit jaarrekeningen zeggen veel over de financiële gezondheid van een onderneming en helpen groeibedrijven te herkennen. KVK berekent deze kengetallen op basis van gedeponeerde jaarrekeningen. Liquiditeit laat zien of een onderneming op korte termijn aan verplichtingen kan voldoen, zoals betalingen aan crediteuren.
Solvabiliteit geeft aan of een bedrijf langlopende schulden en financiële verplichtingen kan dekken. Rentabiliteit meet de winstgevendheid ten opzichte van het geïnvesteerde vermogen en toont hoe efficiënt een onderneming haar middelen inzet.
Interpreteer de cijfers per branche. Ze bieden geen absolute garantie over de huidige financiële positie, maar zijn wel nuttige indicatoren voor financiële prestaties.
FTE-groei is een concrete groei-indicator. De Golden Scaler Award gaat naar het bedrijf binnen de Top 250 Groeibedrijven met de hoogste groei in aantal medewerkers. Eerdere winnaars zijn Valcon, media.monks, Coolblue, Picnic en Rituals.
Action won de Golden Scaler Award 2025. De retailer bedient wekelijks 20 miljoen klanten in 14 Europese landen en opende in mei 2025 haar 3.000ste winkel. Action heeft meer dan 80.000 medewerkers.
Top 5 winnaars Golden Scaler Award (2025)
- Action80.000+ medewerkers, 3.000e winkel geopend (mei 2025), 20 miljoen klanten wekelijks
- ValconEerdere winnaar – sector IT & consultancy
- media.monksEerdere winnaar – digitale marketing & creatief
- CoolblueEerdere winnaar – elektronica en huishoudapparaten
- RitualsEerdere winnaar – lifestyle & beauty
Jaarrekeningen en KVK-kengetallen: toegankelijke bronnen voor groeiherkenning
Ondernemers en beleidsmakers kunnen via KVK gedeponeerde jaarrekeningen gebruiken om de financiële gezondheid van bedrijven in de Nederlandse regio te beoordelen. Jaarrekeningen geven inzicht in de financiële situatie van een onderneming.
Controleer of een onderneming jaarlijks en consistent over dezelfde periode deponeert. Vraagt een rechtspersoon een groepsvrijstelling aan, vraag dan ook de jaarcijfers van de groepsmaatschappij op. Ontbreekt de jaarrekening nog, dan kan informatie soms komen van een aandeelhouder die zelf rechtspersoon is. Let daarnaast op concernrelaties om te bepalen wie de jaarrekening daadwerkelijk deponeert: werkmaatschappij of holding.
De KVK-kengetallen liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit zijn direct via de jaarrekening opvraagbaar. Ze bieden een gestructureerde manier om financiële prestaties te vergelijken.
Een stappenplan voor regionale herkenning: controleer eerst of de jaarrekening jaarlijks en in dezelfde periode is gedeponeerd. Vraag bij een groepsvrijstelling de jaarcijfers van de groepsmaatschappij op. Zoek bij ontbrekende stukken naar een enig aandeelhouder die rechtspersoon is. Bepaal daarna of de werkmaatschappij of holding deponeert.
Jaarrekeningen zijn ook een bron om debiteurenrisico’s in te schatten. De KVK-kengetallen zijn direct via de jaarrekening opvraagbaar.
Er zijn meerdere rekenmodules per kengetal. Deze staan in de handleiding jaarrekening.
Stappenplan voor herkennen van groeibedrijven via KVK-gegevens
- Controleer of jaarrekening jaarlijks en in dezelfde periode is gedeponeerd
- Bij groepsvrijstellingvraag jaarcijfers van de groepsmaatschappij op
- Bij ontbrekende jaarrekeningzoek een aandeelhouder die rechtspersoon is
- Bepaal of werkmaatschappij of holding de jaarrekening deponeert
Groeidynamiek buiten de Randstad: nieuwe centra in Utrecht, Overijssel en Gelderland
De groeipunten van Nederlandse groeibedrijven verschuiven naar andere regio’s, vooral Utrecht, Overijssel en Gelderland. Uit het jaarlijkse onderzoek van ECE in samenwerking met nlgroeit blijkt dat de groei buiten de Randstad verschuift, met Overijssel, Gelderland en Utrecht als opkomende groeihubs.
De versnelling komt vooral van gevestigde bedrijven. In het onderzoek groeit 34% van de snelste groeiers jaarlijks met minstens 40% in FTE. Gevestigde bedrijven die hun groei uitbreiden, domineren dat beeld: een rijpere en duurzamere vorm van groei, waarin innovatie en schaalbaarheid buiten traditionele centra als Amsterdam en Rotterdam belangrijker worden.
Tien jaar geleden waren groeibedrijven nog verspreid over het land; nu is een groot deel geconcentreerd in Amsterdam. De vraag is of dat zo blijft.
Voor de metropoolregio bestaat de indicator “Aantal nieuwe internationale bedrijven per jaar in de metropoolregio” (indicator nr. 3.1.2.2.1.).
Indicator nr. 3.1.2.2.1. is afkomstig van de Rekenkamer Amsterdam. De indicator is ‘Aantal nieuwe internationale bedrijven per jaar in de metropoolregio’.
Gemeenten gebruiken sinds 2016 ten minste een verzameling verplichte indicatoren. Ze mogen die aanvullen met zelf geformuleerde indicatoren.
Groeidynamiek buiten de Randstad: ontwikkeling over tijd
- Tien jaar geleden
- Groeibedrijven verspreid over het land
- Nu
- Concentratie in Amsterdam; groei verschuift naar Utrecht, Overijssel en Gelderland
- 2025
- 34% van snelste groeiers groeit met minstens 40% FTE per jaar
Maatschappelijke impact en ondersteuningsprogramma’s voor groeibedrijven
Gemeente Amsterdam en Stichting Ready to Scale bieden samen het programma ‘Ready to Scale’ aan. Het programma helpt lokale mkb-ondernemers hun impact op te schalen. Sinds 2010 zijn meer dan 2.000 ondernemers bereikt; ruim 300 van hen kregen intensieve begeleiding.
Het programma werkt met vraaggestuurde ondersteuning, peer-to-peer groepssessies en expertbegeleiding uit een netwerk van dienstverleners en kennisinstellingen. Crisp, Bux en Marcel’s Green Soap groeiden via dit programma van start-up naar scale-up.
In de Top 250 van 2025 zet meer dan de helft van de bedrijven actief in op MVO. 32 bedrijven hebben AI al volledig geïntegreerd.
De Top 250 van 2025 laat een gemiddelde leeftijd van 33,4 jaar zien, de meest ervaren groep groeibedrijven tot nu toe. Sinds 2021 creëerden deze bedrijven meer dan 179.000 banen.
De Impact Scaler Award 2025 ging naar Paebbl, een technologiebedrijf dat CO₂ omzet in vaste materialen. De Young Scaler Award ging naar AMCO Solutions. De Woman-led Scaler Award ging naar DataSnipper, dat software maakt voor audit- en finance-teams.
De gemeente Amsterdam werkt samen met StartupAmsterdam en Stichting Ready to Scale.
Lokale mkb-ondernemers in Amsterdam hebben vaak niet de juiste ondersteuning om door te schalen. Het programma helpt hun impact exponentieel te laten groeien en hun bijdrage aan de reële economie te vergroten.
Ready to Scale fungeert als een stop shop voor ondernemers die willen opschalen. De groepssessies worden geëvalueerd en aangepast op basis van de behoefte van de doelgroep.
Maatschappelijke impact in Top 250 Groeibedrijven 2025
Programma ‘Ready to Scale’ – hoe werkt het?
- Vraaggestuurde ondersteuningAanpassing aan behoeften van doelgroep
- Peer-to-peer groepssessiesUitwisseling van ervaringen tussen ondernemers
- ExpertbegeleidingVia netwerk van dienstverleners en kennisinstellingen
- Resultaat: schaling van impactCrises, Bux, Marcel’s Green Soap groeiden via programma
Bereikbare informatiebronnen voor investeerders en beleidsmakers
Investeerders en beleidsmakers kunnen groeibedrijven in de Nederlandse regio identificeren via diverse openbare bronnen. Belangrijk zijn het CBS-dashboard Bedrijven met cijfers over het aantal bedrijven, faillissementen, omzetontwikkeling en verwachtingen over de personeelssterkte.
Het CBS-dashboard bevat ook productiestatistiek, research and development, openstaande vacatures en verwachtingen. Aan het begin van het tweede kwartaal van 2022 verwachtte per saldo 23,1% van de ondernemers in het niet-financiële bedrijfsleven een toename van de personeelssterkte. Per saldo 25,4% van de bedrijven verwachtte in het tweede kwartaal van 2022 meer om te zetten.
Ook KVK-gegevens zijn relevant, waaronder gedeponeerde jaarrekeningen en financiële kengetallen. De lijst van de Top 250 Groeibedrijven, gepubliceerd door ECE in samenwerking met nlgroeit, geeft jaarlijks inzicht in de snelste groeiers en hun groei.
Daarnaast is er de Europese definitie Onderneming in Moeilijkheden (OIM). Europese regels zorgen dat niet-levensvatbare bedrijven geen subsidies, garanties of leningen krijgen. Deze definitie raakt ook innovatieve startups en scale-ups die een financieringsbehoefte hebben.
Nederland en 10 andere EU-landen willen dat achtergestelde leningen en quasi-eigen vermogen meetellen als volwaardig eigen vermogen. Zo willen ze financieringsbelemmeringen voor innovatieve startups en scale-ups verhelpen. Het nieuwste voorstel van de Europese Commissie om dit vanaf 2027 op te lossen, telt achtergestelde leningen en quasi-eigen vermogen niet mee.
De 11 landen hebben hun verzoek via een gezamenlijk statement naar de Europese Commissie gestuurd. Minister Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat) heeft het initiatief genomen om met deze groep verbeteringen voor te stellen. Het onderwerp staat op de agenda van de Raad voor Concurrentievermogen in Brussel op donderdag 24 september 2026. Minister Herbert heeft ook een gesprek met EU-commissaris Teresa Ribera (vicepresident, mededinging).
Voor het herkennen van groeibedrijven in een Nederlandse regio zijn dit de indicatoren: liquiditeit, solvabiliteit, rentabiliteit, FTE-groei en het aantal nieuwe internationale bedrijven per jaar in de metropoolregio (nr. 3.1.2.2.1.).
De bijbehorende bronnen zijn KVK-jaarrekeningen en KVK-kengetallen, het CBS-dashboard Bedrijven en de Top 250 Groeibedrijven. Voor de metropoolregio zijn dat de gemeente Amsterdam, StartupAmsterdam en Stichting Ready to Scale.
Het CBS-dashboard toont aantallen bedrijven, faillissementen, financiële resultaten en conjunctuur in verschillende bedrijfstakken. Je kunt selecteren op bedrijfstak, onderliggende branche en subbranche.
In de conjunctuurenquête geven ondernemers verwachtingen voor de korte termijn. Per saldo 25,4% verwachtte in het tweede kwartaal van 2022 meer om te zetten; gemiddeld in het niet-financiële bedrijfsleven was dat 27,6%.
In 2019 bedroegen de uitgaven van bedrijven aan eigen onderzoek en ontwikkeling (R&D) 11,846 miljoen euro.
België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Letland, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Polen, Slowakije en Tsjechië stellen voor achtergestelde leningen en ander quasi-eigen vermogen mee te tellen als volwaardig eigen vermogen.
Innovatieve groeibedrijven financieren vaak met durfkapitaal leningen en niet met eigen vermogen. In de huidige OIM-definitie wordt alleen gekeken naar het eigen vermogen.
Achtergestelde leningen en durfkapitaal mogen niet worden meegeteld, ook niet als quasi-equity. Daardoor voldoen startups en scale-ups vaak niet aan de definitie, terwijl zij financieel gezond en levensvatbaar zijn.
Belangrijkste indicatoren voor groeibedrijven in de regio
- Liquiditeit
- Meet korte-termijn solvabiliteit
- Solvabiliteit
- Dekt langlopende schulden en verplichtingen
- Rentabiliteit
- Winstgevendheid ten opzichte van geïnvesteerd vermogen
- FTE-groei
- Hoogste groei in aantal medewerkers (Golden Scaler Award)
- Nieuwe internationale bedrijven (metropoolregio)
- Indicator nr. 3.1.2.2.1. – Rekenkamer Amsterdam
Voor- en nadelen van de Europese OIM-definitie voor groeibedrijven
- VoordelenZorgt voor financiële transparantie en voorkomt subsidieverlies aan niet-levensvatbare ondernemingen
- NadelenExclueert innovatieve startups en scale-ups die afhankelijk zijn van durfkapitaal en achtergestelde leningen

