
Vestigingsgids
Een bedrijfslocatie kiezen: hoe vergelijkt u steden en regio's?
Een landelijke top-5 of algemene ranglijst zegt weinig over de beste locatie voor uw bedrijf.
Begin bij uw eigen eisen, niet bij de stadsranking
Een landelijke top-5 of algemene ranglijst zegt weinig over de beste locatie voor uw bedrijf. De beste plek volgt uit uw eigen eisen: ruimte, bereikbaarheid en parkeren, uitbreidingsmogelijkheden, een pand dat bij uw proces past en verwachte bezoekersstromen. Een groothandel met veel vrachtverkeer weegt andere zaken dan een kantoor dat vooral per openbaar vervoer bereikbaar moet zijn.
Vergelijk steden en regio's in vaste stappen: eigen eisen, lokaal ondernemersklimaat, ruimtelijke regels, kosten en bereikbaarheid, ecosysteem, concurrentiepositie en een gewogen scorecard. Houd criteria en meetlat voor elke locatie gelijk.
Neem in die meetlat minimaal op: ruimte, bereikbaarheid en parkeren, uitbreidingsmogelijkheden, type pand, bezoekersstromen, kosten, talent en lokale regels. Zo krijgt u een criteriumlijst die u per stad of regio op dezelfde manier kunt afvinken.
Buiten de Randstad bieden evenementenlocaties meer ruimte, meer vrijheid, volledige exclusiviteit en lagere kosten. Daar staan ruime parkeergelegenheid – honderden tot duizenden voertuigen – en tientallen hectares terrein tegenover. Een traditionele congreshal werkt met vaste pakketten en verplichte leveranciers.
Voor een bedrijfslocatie vertaalt u dat naar ruimte, parkeercapaciteit, exclusief gebruik en lagere totaalkosten. Verplichte catering en vaste pakketten zijn vooral evenement-specifiek; laat die eisen buiten uw locatievergelijking voor een kantoor of productiebedrijf.
Wat voor een evenement werkt, hoeft niet te werken voor een productiebedrijf of kantoor. Vertaal uw wensen naar twee lijsten: minimumeisen en wensen die extra waarde bieden. Gebruik beide bij elke stad of regio.
Zo voorkomt u dat imago of één opvallende eigenschap u stuurt, terwijl een andere randvoorwaarde later een breekpunt blijkt. Maak minimumeisen hard: zonder die eisen valt een locatie af, ongeacht de ranking.
Noteer per eis hoe u die meet: vierkante meters, parkeerplaatsen, reistijd per auto en openbaar vervoer, uitbreidingsruimte en vergunningstatus. Houd die meetlat voor alle steden en regio's gelijk.
Noem in uw vergelijking bijvoorbeeld Eindhoven, Rijssen-Holten, Almere, Breda en Tilburg. Zet daarnaast de regio's waarin u zoekt. Vul per stad of regio dezelfde eisen in.
Koppel elke eis aan een vindplaats: Overheid.nl voor lokale regelingen, het omgevingsplan voor bestemming en de Global Startup Ecosystem Ranking voor ecosysteemfactoren. Gebruik de verkiezing mkb-vriendelijkste gemeente 2021 voor signalen over ondernemersklimaat.
Vergelijking van steden op basis van kritische criteria voor bedrijfslocatie
- BredaStijging van plek 94 naar 7 in mkb-vriendelijkste gemeente (2021), actief ondernemersnetwerk, horeca-reeksplan
- TilburgGoede logistieke ligging, grootschalige industrieterreinen, uitgebreid openbaar vervoer, minder bekend in ranking maar sterk in regio-ecosysteem
Voordelen en nadelen van locaties buiten de Randstad
- VoordelenLagere totaalkosten, meer ruimte, grotere parkeerplaatsen, exclusieve gebruiksmogelijkheden, minder concurrentie op het gebied van ruimte
- NadelenMinder directe bereikbaarheid via openbaar vervoer, minder dichtbij klanten of leveranciers, mogelijk langere reistijden voor medewerkers
Vergelijk het lokale ondernemersklimaat en de gemeentelijke service
Nederland telt 342 gemeenten. Gemeenten voeren landelijk en eigen beleid uit en hebben binnen wettelijke kaders beleidsruimte voor eigen keuzes in beleid en dienstverlening.
Voor bedrijven zijn omgevingsplannen, bereikbaarheid van bedrijventerreinen, vergunningverlening en lokale heffingen relevant. Gemeenten maken omgevingsplannen – daarin staat welk gebied is aangewezen voor huizen, natuur en bedrijven – en zorgen dat bedrijventerreinen goed bereikbaar zijn.
Ondernemers ervaren lokale verschillen. In de verkiezing mkb-vriendelijkste gemeente 2021 scoorden gemeenten gemiddeld een 7 voor tevredenheid, tegen 6,7 twee jaar eerder.
Eindhoven werd in die verkiezing de mkb-vriendelijkste stad genoemd; in de ranglijst eindigde de stad net achter Rijssen-Holten en vóór Almere. Breda klom van plek 94 twee jaar eerder naar de zevende plek.
De gemeente Breda maakte samen met bierbrouwers en andere partners een reddingsplan voor de horeca, met passende tegemoetkomingen, gratis coaching en kredietfaciliteiten.
Vijf G40-steden stonden in de top-10; volgens MKB-Nederland was dat niet eerder voorgekomen. Gemeenten versoepelden de vergunningverlening, verruimden terrassen en schrapten heffingen voor ondernemers in gesloten sectoren.
Jacco Vonhof, voorzitter van MKB-Nederland, zei dat corona zorgde voor meer en intensiever contact met lokale bestuurders en meer onderling begrip.
Gebruik zulke signalen als gespreksstof: vraag de gemeente hoe zij ondernemers ondersteunt, hoe snel vergunningen gaan en hoe zij communiceert bij veranderingen. Vergelijk gemeenten op deze punten met dezelfde vragenlijst.
Vraag daarnaast naar lokale heffingen, parkeernormen en openingstijden die voor uw bedrijf gaan gelden. Leg de antwoorden per gemeente vast, zodat u service en regels op dezelfde manier vergelijkt.
Kijk op Overheid.nl naar lokale regelingen van gemeente, provincie en waterschap. Zo ziet u welke regels gelden voordat u in gesprek gaat over service en heffingen.
Zo maakt u een vergelijking langs dezelfde lijn: Eindhoven, Rijssen-Holten, Almere, Breda en Tilburg krijgen alle vijf dezelfde vragen. Alleen de antwoorden verschillen; u rangschikt niet op imago.
Concreet verschil: Eindhoven stond achter Rijssen-Holten en vóór Almere; Breda steeg van plek 94 naar 7. Gebruik die uitkomsten als startpunt voor dezelfde vragenlijst, niet als eindoordeel.
Top 5 mkb-vriendelijkste gemeenten (2021) – Nederlandse standaard voor lokale ondersteuning
- Rijssen-HoltenGespecialiseerd in kleine en middelgrote ondernemers, flexibele vergunningverlening, geen heffingen voor gesloten sectoren
- EindhovenHoge tevredenheid ondernemers, sterk technologisch ecosysteem, goede samenwerking met TU/e
- AlmereGoede infrastructuur, groeiende arbeidsmarkt, uitgebreid bedrijventerrein aan de rand van Amsterdam
- BredaSnelheid in vergunningverlening, passend voor horeca en retail, bijzondere steunmaatregelen tijdens corona
- TilburgGoede combinatie van ruimte, bereikbaarheid en toegankelijke kosten, sterke logistieke positie
Check ruimtelijke plannen en lokale regelgeving vóór u onderhandelt
Voordat u over huur of koop onderhandelt, moet u weten of uw activiteiten op de locatie zijn toegestaan. Het bestemmingsplan laat zien wat met een ruimte mag gebeuren; er staat bijvoorbeeld of winkels of horeca zijn toegestaan.
Gemeenten maken omgevingsplannen die aangeven welk gebied voor huizen, natuur en bedrijven is bestemd. Een pand dat geschikt lijkt, kan onbruikbaar zijn als uw bedrijfsactiviteit niet in het plan past.
De Omgevingswet is het wettelijk kader voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. Een gezamenlijke uitvoerings- en handhavingsstrategie, zoals de Beleidsregel Uitvoering- en handhavingstrategie Regio Utrecht, is wettelijk verplicht op grond van de Omgevingswet.
Die Beleidsregel Regio Utrecht geldt van 01-01-2026 t/m heden. De burgemeester en wethouders van de gemeente Lopik stellen daarin het regionale VTH-kader vast dat de Omgevingsdienst Utrecht (ODU) aanstuurt.
Lokale regels verschillen per gemeente, provincie en waterschap. Gemeenten, provincies en waterschappen moeten hun regelingen via Overheid.nl beschikbaar stellen; daar zijn 103.574 regelingen van lokale overheden doorzoekbaar. Voor de juiste tekst of inhoud van een regeling neemt u contact op met de overheid die de regeling heeft vastgesteld.
Controleer vóór het tekenen niet alleen het bestemmings- of omgevingsplan. Controleer ook welke vergunningen nodig zijn, welke milieu- en veiligheidsregels gelden, welke parkeernormen of openingstijden van toepassing zijn en welke lokale heffingen kunnen gelden.
Neem ook het VTH-beleid mee, zoals het VTH Beleidsplan 2026-2030. Dat plan geldt van 22-07-2026 t/m heden. Daarin wegen risico, rol als gemeente en capaciteit mee bij vergunningverlening, toezicht en handhaving.
Laat bij twijfel een jurist of vergunningadviseur meekijken. Als de regels uw bedrijfsvoering niet toestaan, is verder onderhandelen over de prijs meestal zonde van de tijd.
Zoek op Overheid.nl per locatie en noteer per regeling welke overheid deze heeft vastgesteld. Vergelijk de uitkomsten per gemeente, provincie en waterschap in dezelfde tabel.
Vergelijk in die tabel bijvoorbeeld de Regio Utrecht, waar de Beleidsregel Uitvoering- en handhavingstrategie Regio Utrecht geldt, met de gemeente waarin u een pand overweegt. Neem per locatie de vastgestelde regelingen en de Omgevingswet als vertrekpunt.
Checklist voor verificatie van lokale regelgeving vóór vestiging
- Bestemmingsplan controlerenOp Overheid.nl vinden via 'Omgevingsplannen' of gemeentelijke website
- Milieu- en veiligheidsregels checkenControleer op Overheid.nl via 'milieuregelingen' of 'veiligheidsregels'
- Parkeernormen en openingstijden vaststellenVraag bij gemeente of vastgoedadviseur; controleer op Overheid.nl
- Lokale heffingen identificerenZoek op Overheid.nl via 'gemeentelijke heffingen' of 'belastingen'
Zet kosten, ruimte en bereikbaarheid naast elkaar per regio
Vergelijk locaties niet alleen op huur- of koopprijs per vierkante meter. Neem servicekosten, parkeerkosten, logistieke kosten, kosten van openbaar vervoer en auto-ontsluiting mee, plus de ruimte die u voor groei nodig hebt. Een goedkopere locatie buiten een druk centrum kan aantrekkelijk lijken, maar als medewerkers, klanten of leveranciers er moeilijk komen, betaalt u dat elders terug.
Kijk per regio ook naar bereikbaarheid en voorzieningen. Is er voldoende openbaar vervoer? Zijn wegen en bedrijventerreinen goed ontsloten? Zitten leveranciers, horeca en arbeidskrachten in de buurt?
Maak een totaalplaatje per regio. Test piekmomenten: spitsdrukte, laad- en lostijden en grote bezoekersstromen. Een locatie die buiten de piek perfect lijkt, kan in de praktijk vastlopen.
Kies niet alleen op de laagste prijs, maar op de beste verhouding tussen kosten, ruimte, bereikbaarheid en toekomstige uitbreidingsmogelijkheden.
Zet per regio dezelfde kostenposten in één tabel: huur of koop per vierkante meter, servicekosten, parkeerkosten, logistieke kosten, openbaar vervoer en auto-ontsluiting. Vergelijk eerst de posten en daarna de bandbreedtes.
Vraag huur- of koopprijs per vierkante meter, servicekosten, parkeerkosten en lokale heffingen op bij verhuurder, gemeente of vastgoedpartij. Zonder die bedragen blijft een kostenvergelijking een lijst met categorieën.
Neem lokale heffingen mee als kostenpost, ook al verschillen die per gemeente. Vraag daarvoor de vastgestelde regeling op via Overheid.nl.
Buiten de Randstad staan tegenover lagere totaalkosten vaak tientallen hectares terrein en parkeergelegenheid voor honderden tot duizenden voertuigen. Neem die ruimte en parkeercapaciteit mee als u een locatie buiten een druk centrum vergelijkt met een stedelijke locatie.
Kosten en ruimte: verschil tussen Randstad en buiten-Randstad
- Parkeergelegenheid (buiten Randstad)
- Honderden tot duizenden voertuigen
- Terreinoppervlak (buiten Randstad)
- Tientallen hectares beschikbaar
Kijk verder dan vierkante meters: talent, netwerk en financiering
Voor veel bedrijven is de locatie niet alleen een pand, maar ook een ecosysteem. Let op arbeidsmarkt, kennisinstellingen, netwerken van ondernemers, toeleveranciers en afnemers, en mogelijkheden om financiering te vinden.
De Global Startup Ecosystem Ranking van Compass (2015) gebruikt vijf hoofdfactoren: Prestaties, Financiering, Talent, Marktbereik en Startup Ervaring. De ranking is gebaseerd op 11.000 startups en meer dan 200 interviews met ondernemers uit 25 landen. Amsterdam staat in de wereldwijde top 20 van optimale startup-ecosystemen.
Silicon Valley is wereldwijd nummer 1, met de beste toegang tot talent, financiering en relevante ervaring. New York staat op 2, Los Angeles op 3 en Londen op 6. Alleen het marktbereik van Silicon Valley blijft achter bij New York, Los Angeles en Londen.
Gebruik zulke factoren ook als u geen startup bent. Vraag u af waar u de mensen vindt die u nodig hebt, waar uw klanten en leveranciers zitten, en of de regio netwerken of financiers heeft die uw groei kunnen ondersteunen.
Een regio met veel vierkante meters maar weinig talent of netwerk kan op korte termijn goedkoop lijken, maar op lange termijn duur uitpakken.
Maak de vijf factoren meetbaar per regio: prestaties, financiering, talent, marktbereik en startup-ervaring. Scoor elke regio op dezelfde factoren en leg vast welke informatie u per factor gebruikt.
Vergelijk Amsterdam met uw eigen regio op dezelfde vijf factoren. Amsterdam staat in de wereldwijde top 20; gebruik dezelfde meetlat voor elke andere regio.
Plaats de regio in een breder economisch perspectief
Kijk niet alleen naar de stad of gemeente zelf, maar ook naar de positie van de regio in een groter economisch verband.
Vertaal dat naar uw eigen keten. Waar zitten uw belangrijkste klanten, leveranciers en arbeidskrachten? Hoe goed sluit de regio aan op hun bereikbaarheid?
Een regio kan nationaal aantrekkelijk zijn maar internationaal minder goed gepositioneerd, of andersom. Denk ook aan nabijheid van luchthavens, havens, hogescholen en universiteiten, en aan vergelijkbare of complementaire bedrijven in de buurt.
Een breder perspectief voorkomt dat u alleen naar de gemeentegrens kijkt. De functionele regio waarin u opereert, kan groter zijn dan één stad. Weeg de concurrentiepositie van die regio mee; dan ziet u beter of een locatie ook op de middellange termijn houdbaar is.
Vergelijk regio's op dezelfde Europese maatstaven: bereikbaarheid, economische structuur en internationale verbindingen. Een brede economische blik helpt daarbij.
Vergelijk bijvoorbeeld de positie van Amsterdam, Eindhoven en Breda in hun bredere regio met die van Rijssen-Holten en Almere. Gebruik per regio dezelfde maatstaven voor bereikbaarheid, economische structuur en internationale verbindingen.
Vergelijk met een gewogen scorecard en doe veldwerk
Een praktische methode is een gewogen scorecard. Bepaal eerst uw criteria, zoals ruimte, bereikbaarheid, parkeren, uitbreidingsmogelijkheden, type pand, bezoekersstromen, kosten, talent en lokale regels.
Geef elk criterium een gewicht dat bij uw bedrijf past. Scoor daarna elke stad of regio op die criteria en bereken het gewogen totaal. Zo worden verschillen zichtbaar zonder dat één opvallend voordeel alle andere factoren overschaduwt.
Zet de criteria in rijen en de steden of regio's in kolommen. Vul per cel dezelfde meeteenheid en vindplaats in, zodat u de uitkomsten later kunt herleiden en herhalen.
Neem in de scorecard per criterium op welke vindplaats u gebruikt: Overheid.nl voor lokale regelingen, het omgevingsplan voor bestemming en de Global Startup Ecosystem Ranking voor ecosysteemfactoren.
Gebruik voor het ondernemersklimaat de verkiezing mkb-vriendelijkste gemeente 2021: Eindhoven eindigde net achter Rijssen-Holten en vóór Almere; Breda steeg van plek 94 naar 7.
Gebruik voor vergunningverlening het VTH Beleidsplan 2026-2030 en de Beleidsregel Uitvoering- en handhavingstrategie Regio Utrecht. Noteer per locatie welke regeling geldt en welke overheid die vaststelde.
Ga daarna het veld in. Bezoek de locatie op verschillende tijdstippen, spreek de gemeente, makelaars, ondernemers en ondernemersverenigingen ter plaatse, en vraag hoe zij dienstverlening, vergunningverlening en samenwerking ervaren.
Gebruik de lokale wet- en regelgeving op Overheid.nl en controleer het bestemmings- of omgevingsplan. Vraag ook naar lokale heffingen en naar de bereidheid om mee te denken over uitbreiding of aanpassing.
Kies pas nadat u regels, kosten en praktijkervaringen hebt geverifieerd. Een locatie die op papier hoog scoort, kan in de praktijk tegenvallen door trage vergunningverlening, slechte bereikbaarheid of beperkte uitbreidingsruimte.
Herhaal de scorecard als uw eisen veranderen. Zo blijft de vergelijking systematisch en kunt u een locatie opnieuw beoordelen zonder alleen op gevoel of imago te varen.
Zet in de kolommen bijvoorbeeld Eindhoven, Rijssen-Holten, Almere, Breda, Tilburg en Amsterdam, en als regio de Regio Utrecht. Vul voor elke locatie dezelfde criteria in: ruimte, bereikbaarheid, parkeren, kosten, talent en lokale regels.


