
Starters
Starters per regio volgen: cijfers, bronnen en patronen
Wie startende ondernemers per regio volgt, stuit op een definietiekwestie.
Wat je per regio kunt volgen: van starter tot bedrijfsvestiging
Wie startende ondernemers per regio volgt, stuit op een definietiekwestie. Het CBS publiceert geen cijfers over het aantal bedrijven dat in een regio is gevestigd, omdat veel bedrijven over regionale grenzen heen werken. Toerekening aan één regio heeft dan weinig waarde.
Kijk voor starters per regio daarom naar oprichtingen van bedrijfsvestigingen per provincie. Het CBS houdt per provincie het aantal bedrijfsvestigingen bij: afzonderlijke locaties van bedrijven. De CBS-publicatie over de regionale economie gebruikt het provincieniveau. Eén bedrijf kan meerdere vestigingen in meerdere provincies hebben.
De regionale cijfers gaan dus over oprichtingen en aantallen bedrijfsvestigingen, niet over bedrijven als geheel. Houd dat onderscheid vast bij het volgen van starters per regio.
Tabel 3.1 Bedrijfsvestigingen bevat cijfers per provincie. De tabel toont 2024* en 2023*, met veranderingen ten opzichte van een jaar eerder. De stand is 1 januari; het sterretje staat voor voorlopige cijfers.
CBS meet bedrijfsvestigingen, geen starters. KVK Handelsregister is de registratieautoriteit voor startende ondernemers. Absolute startersaantallen per provincie staan niet in de CBS-reeks.
Regionaal betekent in deze cijfers provincie. Gemeentelijke of subprovinciale starterscijfers staan er niet in.
Waar vind je regionale cijfers over starters en vestigingen?
De meest directe bron is de CBS-longread De regionale economie 2024, hoofdstuk 3 ‘Bedrijven in de regio’ (gepubliceerd op 24 april 2025). Dat hoofdstuk behandelt regionale verschillen in conjuncturele ontwikkelingen bij bedrijven op provinciaal niveau, waaronder het aantal bedrijfsvestigingen en de stemming onder ondernemers. De longread geeft vooral context en duiding bij de cijfers.
Voor de cijfers zelf is CBS StatLine de databank. Meestal geldt: StatLine voor actuele tabellen en reeksen, de longread voor interpretatie.
In de longread heten de tabellen 3.1 Bedrijfsvestigingen en 3.2 Aandeel oprichtingen en opheffingen. Tabel 3.1 geeft de procentuele verandering per provincie in 2024* en 2023*. Tabel 3.2 gaat over oprichtingen en opheffingen.
Gebruik tabel 3.1 voor de verandering van het aantal bedrijfsvestigingen per provincie. Tabel 3.2 levert het aandeel oprichtingen en opheffingen. Voor Nederland noteert de tabel 6,3 procent in 2024* en 3,7 procent in 2023*.
KVK Handelsregister is de bron voor inschrijvingen van startende ondernemers. Provinciale startersaantallen uit KVK zijn geen onderdeel van tabel 3.1 of 3.2.
Concrete StatLine-tabelnummers noemt de longread niet. Voor eigen tabellen moet u in CBS StatLine zoeken op bedrijfsvestigingen per provincie.
Provinciale patronen in groei van bedrijfsvestigingen
De cijfers zijn niet eenduidig over de ontwikkeling van het aantal bedrijfsvestigingen. In de tekst staat dat het aantal in 2023 met 6,3 procent steeg.
Flevoland steeg met 8 procent het sterkst. De tabel plaatst 6,3 procent echter in de kolom 2024* (voorlopige cijfers, stand 1 januari). De kolom 2023* vermeldt voor Nederland 3,7 procent.
Voor 2024* noteert de tabel onder meer: Zuid-Holland 7,6 procent, Noord-Holland 6,6 procent, Utrecht 6,2 procent, Groningen 6,1 procent, Gelderland 5,9 procent, Noord-Brabant 5,7 procent, Overijssel 5,4 procent, Limburg 5,3 procent, Zeeland 5,2 procent, Fryslân 5,1 procent en Drenthe 4,8 procent. Flevoland staat in die kolom op 8 procent.
Voor 2023* staan in de tabel andere waarden, waaronder Zuid-Holland 5,0 procent, Noord-Holland 3,5 procent en Drenthe 2,2 procent. In de tekst kenden Fryslân en Drenthe in 2023 de zwakste groei.
Het patroon is: in Flevoland, Noord-Holland en Zuid-Holland is de groei doorgaans hoger dan gemiddeld, in Fryslân en Drenthe juist lager. In de tekst staat ook dat in alle provincies het aantal bedrijfsvestigingen in 2023 sterker steeg dan het jaar ervoor. Vooral Groningen en Noord-Holland zagen een toename van de groei. De tabel met 2024* en 2023* stemt daarmee niet zonder meer overeen.
Voor 2023* noemt de tabel Flevoland 5,2 procent, Zuid-Holland 5,0 procent, Noord-Holland 3,5 procent, Utrecht 4,0 procent, Groningen 2,9 procent en Gelderland 3,3 procent. Verder: Noord-Brabant 3,0 procent, Overijssel 3,1 procent, Limburg 2,5 procent, Zeeland 3,2 procent, Fryslân 3,2 procent en Drenthe 2,2 procent.
Lees de tabel zo: de kolom 2024* hoort bij de stand 1 januari en is voorlopig; de kolom 2023* vergelijkt met een jaar eerder. De 6,3 procent uit de lopende tekst plaatst de tabel bij 2024*, niet bij 2023*.
Voor starters per regio zijn de oprichtingsaandelen het meest direct. In 2023 was het aandeel oprichtingen landelijk 11 procent; Flevoland en Zuid-Holland zaten rond 13 procent, Drenthe en Fryslân op 9 procent of minder. Deze regionale cijfers zijn aandelen, geen absolute aantallen oprichtingen per provincie.
De tabel 3.1 is leidend: 6,3 procent hoort bij 2024*, 3,7 procent bij 2023*. De lopende tekst noemt 6,3 procent bij 2023; dat is niet de tabelwaarde.
Absolute aantallen oprichtingen per provincie staan niet in de tabel. De provinciale cijfers zijn aandelen of procentuele veranderingen.
Voor opheffingen per provincie is alleen de kop 'Hoogste aandeel opheffingen in Flevoland' gegeven. Aantallen of percentages per provincie ontbreken.
Het landelijke absolute aantal oprichtingen is bijna 12 duizend in 2023. Dat staat tegenover 11 procent van ruim 2,5 miljoen vestigingen; per provincie zijn er geen absolute aantallen.
Procentuele groei van bedrijfsvestigingen per provincie (2024*, voorlopig)
Oprichtingen en opheffingen als dynamiek per regio
Naast het aantal vestigingen is relevant hoeveel er bijkomen en verdwijnen. In 2023 bedroeg het aantal oprichtingen 11 procent van het aantal vestigingen, vrijwel evenveel als het jaar ervoor.
Regionaal liepen die aandelen uiteen: Flevoland en Zuid-Holland hadden met rond de 13 procent de hoogste aandelen oprichtingen, Drenthe en Fryslân met 9 procent of minder de laagste. Ook in eerdere jaren waren oprichtingen in Flevoland en Zuid-Holland relatief hoog en in Drenthe en Fryslân relatief laag.
In 2023 werden bijna 12 duizend vestigingen opgericht. Dat is een landelijk absoluut cijfer. Tabel 3.2 wordt alleen als titel genoemd; de tabelinhoud is niet te herleiden.
De kop boven het deel over opheffingen luidt ‘Hoogste aandeel opheffingen in Flevoland’. Bekijk voor regionale dynamiek oprichtingen en opheffingen altijd samen: de netto ontwikkeling van het aantal vestigingen is het saldo van wat bijkomt en verdwijnt, niet alleen van het aantal oprichtingen. Voor absolute aantallen oprichtingen per provincie zijn de actuele StatLine-tabellen te raadplegen.
Voor starters per regio geeft dit de dynamiek: het aandeel oprichtingen per provincie en het landelijke absolute aantal oprichtingen. De regionale cijfers blijven aandelen; het landelijke cijfer is bijna 12 duizend. Het hoogste aandeel opheffingen staat in Flevoland.
Tabel 3.2 heet Aandeel oprichtingen en opheffingen. Alleen de kop 'Hoogste aandeel opheffingen in Flevoland' is gegeven; de tabelinhoud per provincie ontbreekt.
Absolute aantallen oprichtingen per provincie ontbreken. Het enige absolute cijfer is bijna 12 duizend oprichtingen landelijk in 2023.
Voor starters per regio blijven de oprichtingsaandelen de kern: 11 procent landelijk, rond 13 procent in Flevoland en Zuid-Holland, 9 procent of minder in Drenthe en Fryslân.
Aandeel oprichtingen in bedrijfsvestigingen per provincie (2023)
Ruim 40% van de vestigingen in Noord- en Zuid-Holland
Begin 2024 telde Nederland ruim 2,5 miljoen bedrijfsvestigingen. Meer dan 40 procent daarvan stond in Noord- en Zuid-Holland. Die twee provincies zijn daardoor bepalend voor het landelijke beeld: een verandering in hun groeipercentage werkt direct door in het landelijke cijfer.
Voor het volgen van starters per regio moet u relatieve en absolute uitspraken uit elkaar houden. Relatief kan een kleinere provincie juist harder groeien, zoals Flevoland met 8 procent groei van het aantal bedrijfsvestigingen in de CBS-tabel (kolom 2024*) en het hoogste aandeel oprichtingen (rond de 13 procent).
De 2,5 miljoen is een absoluut aantal; de 40 procent is een aandeel. Zonder absolute aantallen per provincie blijft de verdeling een percentage.
De 2,5 miljoen en de 40 procent gaan over bedrijfsvestigingen, niet over starters. Absolute aantallen per provincie ontbreken; de verdeling blijft een percentage.
Belangrijkste cijfers over bedrijfsvestigingen in Nederland (begin 2024)
- 2.5Totaal aantal bedrijfsvestigingen
- 40%Aandeel in Noord- en Zuid-Holland
- 2023Landelijk aandeel oprichtingen — 11%
- 2023Absolute aantal oprichtingen — bijna 12 duizend
Hoe interpreteer je regionale starterscijfers?
Een eerste aandachtspunt: de cijfers kunnen voorlopig zijn. De provinciale percentages in de CBS-tabel zijn aangeduid als voorlopige cijfers met peildatum 1 januari en kunnen later worden bijgesteld.
Vergelijk procentuele groei daarnaast altijd met absolute aantallen. Een sterke procentuele groei in een provincie met weinig vestigingen kan absoluut om veel minder oprichtingen gaan dan een bescheiden groei in een provincie met een grote vestigingsbasis.
Kijk tot slot naar de reeks over meerdere jaren, niet naar één jaar. Het CBS beschrijft de positie van Flevoland, Noord-Holland en Zuid-Holland boven het gemiddelde en van Fryslân en Drenthe onder het gemiddelde uitdrukkelijk als een terugkerend patroon, niet als een eenmalige uitschieter.
Gebruik de jaarkolommen 2024* en 2023* naast elkaar. Voor Nederland noteert tabel 3.1 6,3 procent in 2024* en 3,7 procent in 2023*. Zo voorkomt u dat u de 6,3 procent uit de lopende tekst zonder meer aan 2023 koppelt.
Voor starters per regio kijkt u dus naar twee cijfers: het aandeel oprichtingen per provincie en de verandering van het aantal bedrijfsvestigingen. Houd 2024* en 2023* uit elkaar; de 6,3 procent hoort in tabel 3.1 bij 2024*, niet bij 2023*.
De tabel is leidend: 6,3 procent hoort bij 2024*, 3,7 procent bij 2023*. De lopende tekst plaatst 6,3 procent bij 2023; de tabelwaarde voor 2023 is 3,7 procent.
Absolute aantallen per provincie ontbreken. Een hoog percentage in een kleine provincie zegt zonder basisaantal weinig over het aantal starters.
KVK Handelsregister registreert starters; CBS meet bedrijfsvestigingen. Voor starters per regio zijn de oprichtingsaandelen het meest direct.
Verandering in groei van bedrijfsvestigingen: 2023 vs 2024* (voorlopig)
- 2023*3.7
- 2024*6.3
Zelf starters per regio blijven volgen
Een houdbare manier om dit te volgen: haal de actuele provinciale tabellen uit CBS StatLine, gebruik de CBS-longread over de regionale economie voor de duiding bij die cijfers en blijf over de tijd bij dezelfde reeksen en definities. Zo vergelijkt u provincies met elkaar én met hun eigen ontwikkeling in eerdere jaren.
Het patroon dat u in de gaten houdt, is tweeledig: de relatieve groei per provincie en de absolute omvang van de aantallen waarop die groei betrekking heeft. Alleen die combinatie laat zien of een regio echt veel starters of oprichtingen heeft, of dat een hoog percentage vooral uit een kleine basis voortkomt.
Noteer bij elke reeks de kolom 2024* of 2023*, de peildatum 1 januari en het voorlopige karakter. Zo houdt u de 6,3 procent voor 2024* en de 3,7 procent voor 2023* uit elkaar.
Voor starters per regio blijven de oprichtingsaandelen en de veranderingen in bedrijfsvestigingen per provincie de kern. Patronen zoals Flevoland, Noord-Holland en Zuid-Holland boven het gemiddelde en Fryslân en Drenthe onder het gemiddelde volgt u door dezelfde tabellen over meerdere jaren te vergelijken.
Noteer per reeks of het om bedrijfsvestigingen of om starters gaat. CBS levert bedrijfsvestigingen; KVK Handelsregister registreert startende ondernemers.
Absolute aantallen oprichtingen per provincie ontbreken in de CBS-tabel. Alleen aandelen en procentuele veranderingen per provincie zijn gegeven.
Concrete StatLine-tabelnummers ontbreken in de longread; de genoemde tabellen zijn 3.1 Bedrijfsvestigingen en 3.2 Aandeel oprichtingen en opheffingen.


