
Stadsverkenning
Zo brengt u de bedrijvigheid in een stad in kaart
Baken af: meet niet alles door elkaar. Onderscheid naar soort bedrijvigheid en locatie.
Bepaal welke bedrijvigheid u in kaart wilt brengen
Baken af: meet niet alles door elkaar. Onderscheid naar soort bedrijvigheid en locatie. Categorieën zijn bestaande bedrijfsvestigingen, startende ondernemingen, de niet-woningvoorraad en nieuwbouw van niet-woningen.
Kies eerst uw eenheid: een onderneming of een vestiging. KVK Dataservice levert gegevens over de inschrijving (eigenaar, onderneming, hoofdvestiging, functionarissen en beperkte gegevens van de vestiging) en over een specifieke vestiging (eigenaar, functionarissen van de vestiging en beperkte informatie over de hoofdvestiging).
Voor het onderscheiden naar soort bedrijvigheid gebruikt het CBS voor statistieken over bedrijven een (internationale) indeling van bedrijfstakken.
Voegt u die categorieën samen, dan wordt vergelijken tussen wijken of jaren lastig. Neem daarom bestaande regio-indelingen en kerncijfers als vertrekpunt.
De CBS-tabel Kerncijfers wijken en buurten bevat onder meer de voorraad niet-woningen en de nieuwbouw daarvan, naast bevolkings- en woninggegevens. CBS Cijfers op de kaart biedt regionale statistieken op gemeente-, wijk- en buurtniveau over thema's zoals bevolking, energie en arbeid.
Kies het juiste schaalniveau: gemeente, wijk of buurt
Bepaal eerst het schaalniveau waarop u bedrijvigheid wilt vergelijken. De kaartcijfers van CBS leveren cijfers op gemeente-, wijk- en buurtniveau. In die CBS-tabel staan regioaanduidingen, gemeentenaam, soort regio, codering en indelingswijzigingen. Zo sluiten de cijfers aan op gemeentelijke wijken en buurten.
Kies het niveau dat bij uw vraag past. Op gemeenteniveau krijgt u een totaalbeeld; op wijk- en buurtniveau worden verschillen binnen de stad en concentraties zichtbaar. Kleinere eenheden zijn gevoeliger voor toevallige uitschieters en indelingen kunnen wijzigen.
Let ook op de eenheid waarin u telt. Eén onderneming kan meerdere vestigingen hebben; telt u op vestigingsniveau, dan valt het aantal bedrijven per wijk hoger uit dan op ondernemingsniveau.
Vergelijking van bedrijvigheid op verschillende schaalniveaus: gemeente, wijk en buurt
- GemeenteniveauTotaalbeeld van de bedrijvigheid; geschikt voor overzichtelijke beleidsbesluiten.
- WijkniveauZichtbaar maken van concentraties en verschillen binnen de stad; gevoelig voor lokale trends.
- BuurtniveauDetaillering van patronen; kwetsbaar voor uitschieters en veranderingen in indeling.
Verzamel bestaande statistieken en open data
Begin bij het Handelsregister van KVK voor bedrijven en vestigingen. Via KVK Dataservice bent u direct verbonden met het Handelsregister en ontvangt u actuele en betrouwbare gegevens rechtstreeks uit de bron. U kiest per product welke gegevens u ophaalt: een inschrijving, een vestiging, een jaarrekening in XBRL of PDF, een UBO-uittreksel (alleen voor sommige overheidsorganisaties en Wwft-instellingen met een autorisatie) of een digitaal gewaarmerkt uittreksel van het Handelsregister.
Reken op kosten. Het aansluiten van de KVK Dataservice kost € 1.279; daarna betaalt u per opgevraagd product, bijvoorbeeld € 9,60 voor een uittreksel van het Handelsregister. Heeft u alleen openbare gegevens nodig, dan is een API-koppeling goedkoper: geen startkosten, € 6,40 per maand en betaling per opgevraagd gegeven.
Gebruik daarnaast landelijke en lokale open data als basis. Het CBS-product Cijfers op de kaart en dezelfde CBS-tabel leveren regionale statistieken over bevolking, wonen en vastgoed, energie en arbeid. Gemeentelijke dataportalen bieden aanvullende datasets. Data Amsterdam ontsluit data- en informatieproducten en kaartlagen.
Let op metadata, actualiteit en dekking. Data.overheid.nl is het nationale dataportaal. Daar worden datasets van de gemeente Amsterdam via een automatische koppeling gepubliceerd en vindbaar. Die koppeling gebruikt de DCAT 1.1-standaard voor metadata. Controleer per dataset de actualiteit, definities en geografische dekking voordat u gaat rekenen of vergelijken.
Bouw kaartlagen met bedrijfslocaties en gebiedskenmerken
Breng bedrijvigheid visueel in kaart. Bij Data Amsterdam kunt u zoeken op straten, openbare ruimtes, gebieden, panden, monumenten, data- en informatieproducten, namen van kaartlagen en KvK-nummers. Zo combineert u bedrijfslocaties met gebiedsindelingen.
Combineer bedrijfslocaties met gebiedskenmerken: de voorraad niet-woningen, nieuwbouw van zulke panden en arbeidscijfers. Gebruik de kerncijfertabel en Cijfers op de kaart als onderlaag. Zorg dat kaartlagen dezelfde grenzen en peildata hanteren.
Het KvK-nummer is uw sleutel: zoek erop in Data Amsterdam en koppel de treffer aan een pand, straat of gebied. Leg vast welke kaartlaag u waarop ent, zodat een ander de koppeling kan narekenen.
Een uitgewerkt voorbeeld: de gemeente Amsterdam publiceert datasets over toerisme, verkeer, natuur, milieu en stedelijke ontwikkeling en biedt daarnaast diverse API's aan. Leg daarop de thema's bevolking, energie en arbeid uit Cijfers op de kaart op gemeente-, wijk- en buurtniveau.
Toets de kaart met veldwerk en lokale gesprekken
Vul cijfers aan met observatie en interviews. Observatie en veldwerk geven concrete informatie over het daadwerkelijke gebruik van publieke ruimtes. Loopt u op verschillende momenten door de wijk, dan ziet u welke plekken druk bezocht worden en welke gebieden juist gemeden worden.
Interviews met sleutelfiguren zoals wijkagenten, ondernemers, verenigingsbestuurders en maatschappelijk werkers leveren waardevolle achtergrondinformatie. Zij kennen de buurt en benoemen ontwikkelingen, problemen en kansen die niet altijd zichtbaar zijn in de data. Gebruik hun verklaringen om afwijkingen in de kaart te duiden.
Betrek sociale en informele netwerken
Maak onderscheid tussen formele bedrijvigheid en informele netwerken en buurtinitiatieven.
De sociale infrastructuur van een wijk bestaat uit voorzieningen, netwerken en verbindingen, zowel fysieke plekken als immateriële verbindingen. Informele contacten tussen buren en vrijwilligersgroepen kunnen van invloed zijn op hoe bedrijvigheid in een wijk functioneert en hoe bewoners die ervaren.
Digitale platforms zoals buurt-apps, Facebook-groepen en WhatsApp-groepen vormen een moderne laag bovenop traditionele sociale structuren. Ze helpen bewoners informatie uit te wisselen en contact te onderhouden. Betrek zulke kanalen bij het duiden van lokale bedrijvigheid en de beleving daarvan.
Analyseer concentraties, verschillen en veranderingen
Vergelijk wijken en buurten op bedrijvigheid, de niet-woningvoorraad plus de nieuwbouw daarvan. Let op concentraties van bedrijvigheid, gebieden met weinig bedrijvigheid en ruimtelijke veranderingen. Koppel die patronen aan bevolkings- en arbeidscijfers uit het CBS-product Cijfers op de kaart.
Let op verschillen in schaal: een wijk kan heterogeen zijn, waardoor buurtniveau een ander beeld geeft. Combineer kaartbeelden met veldwerk om te verklaren waarom bepaalde concentraties ontstaan of verdwijnen. Benoem onzekerheden en gebruik dezelfde definities en dezelfde eenheid (onderneming of vestiging) bij vergelijkingen in de tijd.
Houd de kaart actueel en herhaalbaar
Werk met bronnen die regelmatig worden bijgewerkt. CBS stelt de kerncijfertabel over wijken en buurten beschikbaar, en de gemeente Amsterdam voegt met regelmaat nieuwe datasets toe aan haar dataportaal. Voor de gemeente Amsterdam worden actuele datasets via een automatische koppeling op data.overheid.nl gepubliceerd. Leg vast wanneer en hoe u meet, welke peildata en versies u gebruikt.
Voor bedrijven en vestigingen houdt het Handelsregister u actueel. Via KVK Dataservice laadt u gegevens over ondernemingen en rechtspersonen automatisch in uw eigen systeem, in plaats van ze handmatig over te typen.
Door actualisatie en herhaling kunt u ontwikkelingen in bedrijvigheid volgen en eerdere kaarten vergelijken. Maak een kort meetplan: welke indicatoren, welke bron, welke geografie en welke frequentie. Zo blijft de kaart bruikbaar voor beleid en communicatie.
Presenteer de uitkomsten voor beleid en communicatie
Zet de kaart in voor bewonerscommunicatie, interne besluitvorming en het doorzetten naar leveranciers. Data Amsterdam is voor het Stedelijk Evenementenbureau het startpunt voor bewonerscommunicatie en het hulpmiddel om gebieden visueel in kaart te brengen en door te zetten naar leveranciers. Zorg dat de visualisatie begrijpelijk is: gebruik herkenbare gebiedsnamen en een duidelijke legenda.
Maak de gebruikte bronnen en keuzes transparant. Vermeld welke datasets, peildata en definities zijn gebruikt, en welke keuzes zijn gemaakt bij het combineren van lagen. Zo kunnen anderen de kaart controleren, hergebruiken en actualiseren.



